Pożyczka od osoby prywatnej wydaje się prostsza niż kredyt. Bez banku, bez BIK, czasem bez długiego czekania. I właśnie ta prostota bywa najdroższa.
Taka pożyczka może pochodzić od kogoś z rodziny, znajomego albo nieznajomego z ogłoszenia. W każdym z tych przypadków obowiązują inne ryzyka. Zobacz, jak zabezpieczyć siebie, zanim podpiszesz umowę.
Na czym polega prywatna pożyczka?
Pożyczkodawca przekazuje Ci pieniądze na własność, a Ty zobowiązujesz się oddać tę samą kwotę, zwykle z odsetkami. Podstawę daje Kodeks cywilny, a nie przepisy bankowe.
Jest też kwestia podatkowa. Pożyczka od osoby spoza najbliższej rodziny powyżej 1000 zł co do zasady podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2%, który płaci pożyczkobiorca. Pożyczki od najbliższych mogą korzystać ze zwolnienia, ale często trzeba je zgłosić do urzędu skarbowego. Szczegóły warto sprawdzić przed przelewem.
Co powinna zawierać umowa?
Nawet jeśli pożyczasz od brata, spisz umowę. To chroni obie strony i relację rodzinną. Dobra umowa zawiera:
- pełne dane obu stron;
- kwotę i sposób jej przekazania, najlepiej przelewem;
- termin i sposób zwrotu, np. w ratach;
- wysokość odsetek albo informację, że pożyczka jest nieoprocentowana;
- zasady postępowania przy opóźnieniu.
Każdą wpłatę na spłatę rób przelewem z opisem. Gotówka bez pokwitowania to przyszły spór.
Jakie zabezpieczenia są stosowane?
Pożyczkodawca, który nie zna Twojej historii kredytowej, szuka pewności w zabezpieczeniu. Najczęściej spotkasz weksel, poręczenie innej osoby oraz oświadczenie o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego.
Weksel in blanco to szczególnie wrażliwy dokument. Zawsze podpisuj go razem z deklaracją wekslową, która określa, kiedy i na jaką kwotę można go wypełnić.
Pożyczka pod zastaw
Przy większych kwotach pojawia się zastaw na samochodzie, hipoteka na nieruchomości albo przewłaszczenie na zabezpieczenie. W ostatnim przypadku własność rzeczy przechodzi na pożyczkodawcę do czasu spłaty.
Uważaj na umowy, w których zamiast pożyczki podpisujesz sprzedaż mieszkania z prawem odkupu. Opóźnienie o kilka dni może oznaczać utratę nieruchomości wartej wielokrotnie więcej niż dług. Taki dokument zawsze pokaż prawnikowi przed wizytą u notariusza.
Ryzyko oszustwa
Prywatny rynek pożyczek przyciąga nie tylko uczciwych ludzi. Uważaj na żądanie opłat z góry, presję czasu i warunki rażąco niekorzystne dla pożyczkobiorcy. Wykorzystanie czyjejś trudnej sytuacji do narzucenia takich warunków może być w Polsce przestępstwem lichwy.
Jeśli nieznajomy pożyczkodawca prosi o skan dowodu osobistego, zdjęcie z dokumentem albo dostęp do bankowości internetowej, przerwij kontakt. Takie dane mogą posłużyć do zaciągnięcia kredytów na Twoje nazwisko.
Opinie pożyczkobiorców
Przed podpisaniem umowy warto porozmawiać z kimś, kto już przez to przeszedł. Na stronie forum pożyczek od osób użytkownicy opisują swoje umowy, spory z pożyczkodawcami i sposoby, w jakie udało im się wyjść z problemu. Dzięki temu łatwiej zauważyć niebezpieczny zapis w umowie, zanim będzie za późno.
Podsumowanie
Pożyczka od osoby prywatnej może być dobrym rozwiązaniem, jeśli jest spisana, ma jasne warunki i rozsądne zabezpieczenie. Pamiętaj o podatku PCC, spłacaj przelewem i nigdy nie podpisuj sprzedaży mieszkania jako „zabezpieczenia” pożyczki bez porady prawnej.
