Zbiór lnu

Len włóknisty najlepiej zbiera się w okresie dojrzałości zielonkawo-żółtej, gdy łan przybiera barwę zielonkawożółtą, liście w większości pożółkną, a dolne opadną do wysokości 2/3 lub 1/2 łodygi, torebki są zielonkawożółte , nasiona są już wykształcone, lecz jeszcze nie zbrunatniałe. Nasiona lnu zebranego w tym stanie dojrzewają podczas suszenia. Na plantacjach nasiennych zbiera się len włóknisty w późnym okresie dojrzałości żółtej, gdy torebki są ciemnożółte i liście opadną z całej łodygi. Nasiona nie są jeszcze w pełni dojrzałe i dochodzą podczas suszenia lnu w polu. Len włóknisty musi być wyrywany wraz z korzeniami, ponieważ koszenie skraca długość techniczną łodygi i powoduje utratę około 15% włókna, jednocześnie jakość włókna ulega pogorszeniu podczas roszenia. Wyrywając ręcznie chwyta się małymi garściami za górną część łodygi i pozostawia nie wyrwane niskie chwasty i niedogony lnu. Omijając jednocześnie wysokie chwasty uzyskuje się czystą i bardziej wyrównaną słomę. Na wyrwanie ręczne 1 hektara lnu uprawianego na włókno potrzeba. 20 – 25 dniówek a na plantacjach nasiennych 10-16 dniówek. Pracochłonny zbiór ręczny zastępuje się pracą mechanicznych wyrywaczy. W Polsce używa się wyrywaczy radzieckich TLN -1,5 o dziennej wydajności przy 8 godzinach pracy 5,2 ha i LTW – 4 o dziennej wydajności ok. 7 ha oraz czeskich TLZ – 4 i TLZ – 4V o dziennej wydajności 2-4 ha. Wyrywacze te układają len ławami z wyjątkiem czeskiego TLZ – 4V, który wiąże len w snopki. Importuje się również kombajny do lnu LK – 4T przystosowane do pracy z ciągnikiem o wydajności 0,5 – – 0,6 ha/godz.

Posted in zbiór | Tagged , | Leave a comment

Uprawa wikliny

Wzmianki w piśmiennictwie o uprawie wikliny dotyczą okresu jeszcze przed naszą erą, jednak uprawa na większą skalę rozpoczęła się dopiero w XIX w. Na terenie Polski pierwsze plantacje założono w XIX w., jednak intensywny rozwój uprawy nastąpił dopiero po I wojnie światowej. W latach międzywojennych Polska była już największym na świecie producentem i eksporterem wyrobów wiklinowych. W tym czasie całkowity obszar zajęty pod wiklinę wynosił ponad 40 tys. ha, z czego na wiklinę uprawną przypadało około 2,5 tys. ha. Po II wojnie światowej powierzchnia wikliny uprawnej wzrosła dzięki założeniu wielu nowych plantacji. W 1959 r. łączna powierzchnia plantacji wynosiła 4500 ha zaś w 1973 r. wzrosła do 5397 ha. Polskie wyroby z wikliny eksportowane są do wielu krajów Europy Zachodniej oraz do USA. W 1975 r. eksport obejmował ponad 70% całej krajowej produkcji wikliniarskiej. Należy pokreślić, że nasze wyroby z wikliny cieszą się dużym powodzeniem na rynkach zagranicznych i w najbliższych latach przewidziany jest dalszy wzrost eksportu. Uprawa wikliny koncentruje się przede wszystkim na zachodzie, południowym-zachodzie i południu Polski oraz w mniejszych ilościach na północy i półńocnym-wschodzie. Ponad 50% całkowitej powierzchni należy do producentów indywidualnych.

Posted in uprawa | Tagged , | Leave a comment

Agrotechnika

W miarę postępów hodowli oraz w wyniku stosowania właściwej agrotechniki udało się w znacznym stopniu osłabić Ujemną korelację między plonem korzeni a zawartością cukru. W wyniku tego tradycyjny podział na opisane typy buraków znacznie traci na aktualności. Tym bardziej, że dzięki poliploidyzacji zwiększono plon korzeni przy zachowaniu wysokiej zawartości cukru. W pierwszym okresie wprowadzania odmian poliploidalnych sądzono, że poliploidalność można utożsamiać z wysoką wartością produkcyjną odmian. Okazało się jednak, że dobra odmiana diploidalna może być bardziej wartościowa od wielu poliploidalnych. Między innymi odmiany poliploidalne odznaczają się większymi wymaganiami środowiskowymi i nadają się do uprawy głównie w warunkach wysokiej wilgotności i dobrej żyzności gleby. O wartości odmian w coraz większym stopniu decyduje odporność ich na choroby i szkodniki oraz przydatność do mechanicznego zbioru. Odmiany mogą różnić się formą i wielkością głowy, regularnością kształtu, skłonnością do wytwarzania korzeni drobnych. Według J. Joritsmy występują różnice między odmianami pod względem siły potrzebnej do wyrwania korzeni z gleby. Podobne cechy potwierdziły badania S. Siwickiego oraz W. Byszewskiego. Prowadzone są intensywne prace hodowlane nad uzyskaniem form odpornych na różne preparaty, m. in. G. E. Russel, U. Wojewodin i A. B. Popova, C. Winner i W. R. Schaufee znaleźli różnice w reagowaniu badanych biotypów na herbicydy.

Posted in uprawa | Tagged | Leave a comment

Kiszenie i suszenie ziemniaków

Przy tak olbrzymich ilościach ziemniaków, jakie są w Polsce przeznaczane na paszę, przechowywanie ich w przechowalniach nie może być ani opłacalne, ani celowe. Przy przechowywaniu w kopcach straty są znaczne i nakłady robocizny poważne, a ziemniaki są potrzebne w ciągu całej zimy, kiedy dostęp do kopców może być poważnie utrudniony. Dlatego też należy dążyć do poważnego zwiększenia ilości ziemniaków przechowywanych w postaci kiszonek. Przed zakiszeniem należy ziemniaki parować. Do uparowania większej ilości ziemniaków szczególnie przydatne są przewoźne kolumny parnikowe o dużej wydajności — 10-25 t dziennie. Ziemniaki, natychmiast po uparowaniu umieszcza się w dołach niezbyt głębokich, najwyżej do 2 m, o szerokości również do 2 m. Na dnie dołu kładzie się warstwę sieczki grubości około 30 cm. Ziemniaki starannie ubija się, a następnie szczelnie okrywa. Są one doskonałym materiałem kiszonkowym i dają wartościową paszę, chętnie zjadany przez zwierzęta. Przy tym sposobie przechowywania straty są niższe niż w kopcach, a przechowywanie jest znacznie łatwiejsze. W ostatnich latach zwiększono również zakres przechowywania ziemniaków w postaci suszu, który jest cennym komponentem pasz treściowych i pozwala na zaoszczędzenie znacznych ilości ziarna zbóż. Do suszenia ziemniaków używa się odpowiednio adaptowanych suszarni zielonek. Jednakże do uzyskania wartościowych pasz- konieczne jest mycie ziemniaków przed suszeniem, w celu usunięcia z nich nadmiernej ilości ziemi, która mogłaby wpływać niekorzystnie na zdrowie żywionych tym suszem zwierząt. Mycie ziemniaków w dużym stopniu komplikuje technologię produkcji i podraża jej koszty. Sprawa szerokiej produkcji suszu ziemniaków wymaga jeszcze znacznie ulepszonej technologii niż obecnie stosowana.

Posted in zbiór | Tagged , , | Leave a comment

Szkodniki roślin

Szkodnikami nazywamy zwierzęta, które odżywiając się roślinami rosnącymi lub przechowywanymi zapasami wyrządzają istotne gospodarczo szkody, co przejawia się obniżeniem ilości i jakości plonów lub zapasów. Najwięcej szkodników należy do gromady owadów i pajęczaków. Znamy też wiele groźnych dla rolnictwa gatunków nicieni. Są również szkodliwe ślimaki, ptaki i ssaki. W sprzyjających warunkach szkodniki roślin masowo się rozmnażają. Szkodliwość, wyrażająca się istotną obniżką plonu, zależy od sposobu i miejsca żerowania oraz od liczebności szkodnika. Często szkodnik występuje w tak małych ilościach, że wyrządzone szkody nie mają gospodarczego znaczenia. W takich wypadkach akcje zwalczania są z reguły zbędne. Na ogół mniej szkodliwe są owady o narządach gębowych gryzących, występujące na liściach. Jeśli nie występują w zbyt dużych ilościach, szkody nie mają znaczenia gospodarczego. Inaczej jest, gdy nawet nieliczne szkodniki nagryzają czy podcinają korzenie roślin. Straty wówczas mogą być znaczne. Podobnie jest ze szkodnikami żerującymi w nasionach i owocach. Większe na ogół szkody wyrządzają szkodniki o narządach gębowych kłująco-ssących. Ich nakłucia są często źródłem zaburzeń fizjologicznych, nie mówiąc już o przenoszeniu chorób wirusowych.

Posted in nawożenie | Tagged , | Leave a comment

Pielęgnacja łubinu

Pielęgnacja w czystym siewie polega na bronowaniu plantacji w poprzek rzędów lub na ukos, przed wschodami, a następnie po wschodach, gdy siewki łubinu osiągną wysokość około 5 cm i są już silnie ukorzenione. W późniejszym czasie stosuje się wypielacz. Przy mieszanym siewie łubinu ze zbożem nie można zastosować bronowania przed wschodami, a po wschodach bronuje się tylko wówczas, gdy zboże wytworzy 3 listki. Na polach sili::? zachwaszczonych można zaraz po zasiewie łubinu stosować Gesagard. Łubin wcześniej zasiany, po przejściu okresu powolnego wzrostu, w którym nawiązuje współżycie z bakteriami brodawkowymi, rośnie szybko. W siewie mieszanym wykazuje większą zdolność do konkurencyjnego Zwalczania chwastów niż w czystym. Dotychczas nie jest on atakowany przez szkodniki i choroby w takim stopniu, by pociągało to za sobą straty w plonie, wpływające na wynik ekonomiczny uprawy. Łubin jest często zjadany przez zające, w związku z tym plantacje doświadczalne polowe powinny być zawsze ogrodzone, zwłaszcza jeżeli występują w nich formy pastewne i niepastewne. Na plantacjach produkcyjnych szkody wyrządzane przez zające nie powodują strat o znaczeniu gospodarczym. Dojrzałość żniwna łubinu następuje wówczas, gdy około 50% strąków na pędzie głównym dojrzeje. Łubin kosi się żniwiarką lub żniwiarką pokosową, a po doschnięciu zwozi do stodół lub stert. Ostatnio rozpowszechnia się stosowanie defoliacji środkami niszczącymi zielone części rośliny: Regionem lub Krezamonem. Zabieg ten wykonuje się wtedy, gdy strąki na pędach głównych stają się jaśniejsze. Po oprysku następuje szybkie i równomierne dojrzewanie, a nawet zupełne zaschnięcie całych roślin.

Posted in uprawa | Tagged , | Leave a comment

Koniczyna

Obecnie koniczyna zajmuje jedno z czołowych miejsce w produkcji pasz polowych, zwłaszcza w rejonach o wilgotniejszym klimacie. Jej powierzchnia uprawy w Polsce jest ponad trzykrotnie większa niż powierzchnia uprawy lucerny. Stosunkowo duży udział koniczyny czerwonej w powierzchni upraw roślin pastewnych ma swoje uzasadnienie w warunkach klimatycznych i glebowych naszego kraju, jak też w wieloletniej tradycji. Koniczynę czerwoną uważa się za roślinę bardziej ekstensywną niż lucernę i np. Klitsch twierdzi, że w miarę wzrostu kultury rolnej będzie ona ustępowała tej ostatniej. Zdaniem zaś A. Listowskiego powierzchnia uprawy koniczyny czerwonej nie zmniejszy się, lecz prawdopodobnie wzrośnie, gdyż ma ona bowiem wiele cennych zalet; dostarcza smacznej i wartościowej paszy, przyczynia się do utrzymania i podnoszenia żyzności gleby oraz daje się łatwo wkomponować do różnych płodozmianów. Nie bez znaczenia jest możliwość uprawy jej jako wsiewki i uzyskiwanie pewnej ilości paszy z tzw. ściernianki po sprzęcie rośliny ochronnej. Trzeba też dodać, że ma ona mniejsze wymagania glebowe i jest mniej wrażliwa na obniżenie odczynu gleby niż lucerna. Jej wartość pastewna jest bardzo wysoka. Kilogram dobrego siana odpowiada wartości pokarmowej 0,5 kg ziarna owsa. Zawiera 12-24% białka surowego, a strawnego 10 – 15%. Zatem pod względem zawartości najważniejszych składników pokarmowych niewiele ustępuje lucernie, a niektóre dane świadczą, że strawność i przyswajalność tych składników jest u koniczyny nawet nieco lepsza.

Posted in uprawa | Tagged | Leave a comment

Straty powstające w czasie przechowywania

Straty powstające w czasie przechowywania wynikają głównie ze zmniejszania się masy bulw wskutek procesów oddychania i utraty wody, a następnie wskutek zwiększenia się masy kiełków przy przedwczesnym kiełkowaniu oraz stopniowo zwiększającej się liczby bulw nie nadających się do dalszego użytkowania wskutek porażenia chorobami, gnicia itp. Stopień występowania tych zjawisk zależny jest od warunków, w jakich dokonano zbioru, warunków przechowywania, ale także od właściwości odmianowych, jak: długość naturalnego spoczynku bulw, skłonność do kiełkowania, intensywność przebiegu procesów życiowych w bulwach, odporność na mechaniczne uszkodzenia i na porażenie przez choroby. Procesy życiowe zachodzące w bulwach po wykopaniu i w okresie przechowywania mają złożony charakter i podlegają zróżnicowaniu w poszczególnych okresach. Znajomość tych zjawisk ma istotne znaczenie dla umiejętnego ustalania warunków środowiska, co jest szczególnie ważne przy coraz powszechniejszym przechowywaniu ziemniaków, zwłaszcza sadzeniaków i jadalnych, w specjalnych przechowalniach o kontrolowanej temperaturze i wilgotności powietrza. Bezpośrednio po wykopaniu bulwy ziemniaczane przechodzą okres przygotowawczy do spoczynku. Procesy oddychania i parowania są jeszcze intensywne, powodują pewien ubytek skrobi i wody, a także witamin. Zachodzi również korkowacenie naskórka oraz gojenie uszkodzeń, jakim uległy bulwy w czasie zbioru i transportu. W tym okresie trwającym 1-2 tygodni ziemniaki powinny być przechowywane w temperaturze 10 – 18°C i względnej wilgotności powietrza 90 – 95%. W takich warunkach gojenie ran i korkowacenie naskórka jest najszybsze. Następnie należy stopniowo obniżać temperaturę do 2 – 8°C zależcie ocj odmiany i kierunku użytkowania ziemniaków.

Posted in zbiór | Tagged , , , | Leave a comment

Warzywa korzeniowe

Spośród warzyw korzeniowych najlepiej przechowują się buraki. Z odmian marchwi najbardziej nadają się do przechowania: Amager, Londyńska i Perfekcja. Z odmian pietruszki najlepiej przechowuje się Bardowicka i Berlińska. Spośród odmian selerów najlepszą do przechowania odmianą jest Jabłkowy. Najodpowiedniejsze są korzenie młode, wyrośnięte, lecz nie przerośnięte, wysiane w porze niezbyt wczesnej. Na podstawie doświadczeń i obserwacji zaleca się marchew i buraki wysiewać w połowie maja, pietruszkę — na początku maja, seler zaś — na początku marca. Do przechowywania nadają się korzenie tylko zdrowe, jędrne, nie popękane, nie rozwidlone, bez uszkodzeń. Warzywa korzeniowe — po ich wyrwaniu i obcięciu naci oraz odrzuceniu nie nadających się do przechowania korzeni — składa się w pryzmę na polu i przykrywa cienką warstwą ziemi. Pozostawia się pryzmę na parę dni, aby korzenie przeschły, a jednocześnie ochłodziły się. Warzywa korzeniowe przeznaczone do spożycia należy przechowywać w temperaturze od 0 do +1°, wysadki zaś w temperaturze około +2°; warzywa korzeniowe wymagają do przechowania pomieszczeń wilgotnych.

Posted in uprawa | Tagged , | Leave a comment

Zbiór pastewnych

Dojrzałość buraków pastewnych poznajemy po tym, że liście tracą intensywną barwę. Brzegi liści zaczynają żółknąć, liście zewnętrzne więdną a jedynie środkowe zachowują jeszcze świeżość. W tym okresie powinno się przystąpić do kopania. Jeżeli jesień jest ciepła, to jeszcze w październiku może następować przyrost masy korzeni i wówczas powinno się je zbierać w końcu października. W przeciętnych warunkach pogodowych do zbioru buraków pastewnych przystępuje się w pierwszej połowie października. Zbyt wczesne kopanie zmniejsza plon, a ponadto niedojrzałe buraki gorzej przechowują się. Również opóźnienie zbioru jest niepożądane, gdyż buraki pastewne, a zwłaszcza formy bardziej wyrastające ponad glebę, są dość wrażliwe na przymrozki. Stąd ważne jest uchwycenie właściwego terminu zbioru, który zależy zarówno od przebiegu pogody, jak też od odmiany. W praktyce termin zbioru zależy głównie od możliwości organizacyjnych. Należy tak planować zbiór, aby go zakończyć przed nastaniem przymrozków. Tak więc, o terminie rozpoczęcia zbiorów powinny decydować przede wszystkim: termin występowania pierwszych przymrozków w danym rejonie, zasoby siły roboczej i przewidywany okres trwania zbioru oraz uprawiana odmiana. Zasadniczo w warunkach środkowej Polski zbiór buraków pastewnych powinien być zakończony do 15 października. Wcześniej zbiera się wtedy, gdy jesień jest chłodna i uprawiamy odmiany o korzeniach bardziej wystających ponad glebę. Formy o większej zawartości suchej masy zbiera się później, przy czym tym później, im bardziej korzenie zagłębiają się w glebie i im większą wytwarzają masę liści. Bujna rozeta liści w znacznym stopniu chroni buraki od wpływu niskiej temperatury.

Posted in zbiór | Tagged , | Leave a comment

Budowa prostej szklarni mnożarki

pobraneUprawa najwcześniejszych warzyw w gruncie, takich na przykład, jak kapusta wczesna, kalafiory wczesne czy kalarepa, najwcześniejsze pomidory, wymaga wyprodukowania rozsady w inspekcie ciepłym lub w szklarni-mnożarce. Do produkcji rozsad warzyw wczesnych, na przykład kalafiorów, kapusty, zakładamy inspekt ciepły przeważnie w lutym lub na początku marca. Potrzebuje on dużej ilości nawozu ze względu na to, że temperatura na dworze jest wtedy niska, w inspekcie zaś musimy utrzymać temperaturę stosunkowo wysoką, aby umożliwić roślinom wzejście i wzrost. Z prowadzeniem tak wcześnie zakładanego inspektu jest zawsze dużo kłopotu. Jeżeli w gospodarstwie chcemy uprawiać dużo wczesnych warzyw, opłaci się do produkcji rozsady wybudować prostą mnożarkę. Wielkość mnożarki jest oczywiście uzależniona od ilości produkowanych w gospodarstwie warzyw wczesnych. Dla gospodarstwa produkującego małe ilości warzyw wystarczy niewielka szklarnia-mnożarka szerokości 1 m 80 cm, długości 5—10 mr o jednospadowym dachu. Dla gospodarstwa uprawiającego większą ilość warzyw potrzebna jest mnożarka szerokości 3 m, długości 10—15 m, z dachem dwuspadowym. Długość mnożarki musi być ograniczona ze względu na ogrzewanie kanałowe, zbyt długa bowiem mnożarka wymaga budowy bardzo wysokiego komina w celu uzyskania odpowiedniego ciągu.

Posted in uprawa | Tagged , , , | 3 Comments

Bezpieczna ochrona

Wykonywanie zabiegu to duża odpowiedzialność i dlatego w projekcie „Ustawy o ochronie roślin uprawnych” przewiduje się, że wszyscy posiadacze aparatury ochrony roślin i wykonawcy zabiegów będą zobowiązani do odbycia odpowiedniego przeszkolenia. Obok sprawnej aparatury, bardzo ważnym czynnikiem decydującym o skuteczności zabiegu jest wykonanie go o optymalnym terminie. W stosowaniu herbicydów na przykład, termin zabiegu musi zbiegać się z okresem, kiedy chwasty są w najbardziej wrażliwym na preparat stadium rozwoju, a roślina uprawna w stadium odpornym na preparat. Przesunięcie terminu może spowodować nie tylko obniżenie skuteczności zabiegu, ale także uszkodzenie roślin uprawnych. Także różne stadia rozwojowe szkodników różnie reagują na preparat, a w zwalczaniu chorób przyspieszenie lub opóźnienie zabiegu może całkowicie ograniczyć jego skuteczność. Planując wykonanie zabiegu, należy przede wszystkim, w uzgodnieniu ze służbą ochrony roślin i na podstawie własnych obserwacji, ustalić jego potrzebę, a następnie dokonać wyboru właściwego środka ochrony oraz odpowiednio przygotować aparaturę. Zabieg najlepiej wykonywać w dni pochmurne, ale nie deszczowe, przy braku wiatru lub wietrze nie przekraczającym 3 m/s, na suche, zdrowe, nie uszkodzone i wyrównane rośliny, przy umiarkowanej temperaturze i wilgotności powyżej 60%. Przestrzeganie podanych warunków to nie tylko podstawa skuteczności i efektu ekonomicznego zabiegu, ale także zwiększenie jego bezpieczeństwa.

Posted in nawożenie | Tagged , | Leave a comment